Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου 2008
Προβληματισμοί για το Internet
Οι φωνές που ακούγονται αναφέρονται σε πραγματικά προβλήματα και ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι δεν προέρχονται από τεχνοφοβικούς! Συμφωνούμε με τις ενστάσεις ή όχι ένα φαίνεται ότι είναι σίγουρο:
Η κυριαρχία του νέου μέσου(Internet) είναι αναμφισβήτητη.
H αντίδρασή μας πρέπει να είναι η αποδοχή του, αφού η ένταξή του σε όλες μας τις δραστηριότητες είναι δεδομένη. Μια αποδοχή όμως που πρέπει να συνοδεύεται από ικανή δόση σκεπτικισμού.
Απαιτούμε πραγματικές υπηρεσίες.
Χρήση – αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας εκεί που πραγματικά δίνει σοβαρά πλεονεκτήματα.
Κυριακή 31 Αυγούστου 2008
Το διαδίκτυο και η δημοκρατία «στο απόσπασμα»
Οι σελίδες αυτές είναι ταγμένες στην επιστήμη και στην τεχνολογία, αλλά δεν μας επιτρέπεται να αγνοούμε τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία. Το Διαδίκτυο ξεκίνησε ως δικτύωση επιστημόνων, έγινε ένα δικτυωμένο βήμα ιδεών, προχώρησε σε ένα παγκόσμιο παζάρι, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο ιστό ενημέρωσης και ψυχαγωγίας και μεταλλάσσεται ταχύτατα στον πληρέστερο κοινό παρονομαστή τηλε-επαφής και μετάγγισης γνώσης όλης της ανθρωπότητας. Χτίζουμε ήδη τα σχολεία μας και του δήμους τού αύριο με την προοπτική ότι θα είναι ψηφιακοί, για να φθάνει η κοινωνική φροντίδα σε όλους εξατομικευμένη. Ζούμε ήδη τη φάση της ψηφιοποίησης κάθε πνευματικής κληρονομιάς μας, ώστε να είναι όλη σε όλους και παντού διαθέσιμη. Με τον ρυθμό που εξαπλώνεται η ευρυζωνικότητα και με τον ρυθμό που ελπίζουμε να πιάσει η παραγωγή ψηφιακού περιεχομένου, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει τίποτε που να μην είναι πρωτίστως σε ψηφιακή μορφή. Ετσι, η επόμενη γενιά ανθρώπων θα βλέπει στο Διαδίκτυο την αυτοτέλεια που η δική μας γνώρισε στη μελάνη και στο χαρτί. Θα έχει το φοβερό συγκριτικό πλεονέκτημα της αμεσότητας στην παγκόσμια πρόσβαση και επικοινωνία, τη διαφάνεια και - εν τέλει - τη δημοκρατία. Αλλά θα έχει και το τεράστιο μειονέκτημα της απόλυτης εξάρτησης από ένα μέσο μη ελεγχόμενης από τον καθέναν μας τεχνολογίας.
Το Διαδίκτυο ξεκίνησε και παραμένει σε μεγάλο βαθμό άναρχο και χαοτικό. Μεγαλώνει σαν την άγρια βλάστηση που βρίσκει νωπό χώμα. Τώρα κάποιοι θέλουν να ελέγξουν αυτή τη βλάστηση, να τη μετατρέψουν σε ελεγχόμενη καλλιέργεια, να διαλέξουν το τι θα βλασταίνει εκεί και να το πουλήσουν σε όποιον διαθέτει τους οβολούς. Ο «Κήπος της Εδέμ» που γέννησε η πληροφορική κινδυνεύει, αντί για λίκνο γνώσης και δημοκρατίας, να μετατραπεί σε «φεουδαρχικό μποστάνι» ή και τον πιο ασφυκτικό ολοκληρωτισμό που γνώρισε η ιστορία των ανθρώπων.
Τα αμέσως επόμενα χρόνια θα είναι κρίσιμα για την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας. Ακόμη και όσοι προσβλέπουν το συμφέρον τους σε ένα ελεγχόμενο Διαδίκτυο, ας αναλογιστούν την ιστοριούλα του αργεντινού συγγραφέα Μπόρχες (Jorge Luis Borges, «Del rigor en la ciencia», 1946), όπου μια μεγάλη αυτοκρατορία δημιούργησε έναν χάρτη τόσο μεγάλο όσο και η ίδια η αυτοκρατορία (σε κλίμακα 1:1). Ο χάρτης μεγάλωνε όσο η αυτοκρατορία κατακτούσε νέα εδάφη. Αλλά κάποτε η αυτοκρατορία κατέρρευσε και το μόνο που έμεινε ήταν... ο χάρτης!
Άρθρο του Τ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗ, από το ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 31/8/2008
Το ΒΗΜΑ, 31/08/2008 , Σελ.: H06Κωδικός άρθρου: B15449H061
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15449&m=H06&aa=1
Τετάρτη 16 Ιουλίου 2008
Το Iντερνετ στο εδώλιο για «εγκλήματα» κατά της μνήμης
Το Iντερνετ στο εδώλιο για «εγκλήματα» κατά της μνήμης
The Observer
«Μήπως το Google μας κάνει… ηλίθιους;». Αυτός υπήρξε ένας από τους πιο προκλητικούς τίτλους που δημοσιεύθηκε ποτέ στα αμερικανικά ΜΜΕ. Το εν λόγω άρθρο δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση The Atlantic και πραγματικά προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Ο συντάκτης του, ο Νίκολας Καρ, είναι ένας από τους πιο γνωστούς μπλόγκερ του κυβερνοχώρου και ταυτόχρονα ένας από τους μεγαλύτερους πολέμιους του Διαδικτύου.
«Τα τελευταία χρόνια», αναφέρει στο άρθρο του, «είχα διαρκώς την άκρως δυσάρεστη αίσθηση ότι “κάτι” ή “κάποιος” “παίζει” με τον εγκέφαλό μου, ότι αναχαρτογραφεί τα νευρωνικά του κυκλώματα και επαναπρογραμματίζει τη μνήμη μου. Δεν χάνω τον νου μου -όσο τουλάχιστον μπορώ να γνωρίζω- αλλά είμαι βέβαιος ότι αλλάζει. Δεν σκέπτομαι σήμερα όπως σκεπτόμουν παλαιότερα».
Παράξενες μεταβολές
Ολες αυτές τις παράξενες μεταβολές της διανοητικής του λειτουργίας, τις νιώθει ο κ. Καρ περισσότερο όταν κάθεται για να διαβάσει κάποιο κείμενο. «Οταν παλιότερα βυθιζόμουν σ’ ένα βιβλίο ή ένα ιδιαίτερα μακρύ άρθρο, δεν αντιλαμβανόμουν κάποιο πρόβλημα. Ο νους μου, με αρκετά μεγάλη ευκολία, μπορούσε να πειθαρχήσει και να παρακολουθήσει τη συνέχεια της συγγραφικής σκέψης ή τη διήγηση. Μπορούσα να κατανοήσω κάθε επιχείρημα που προέβαλλε ο συντάκτης. Καθόμουν επί ώρες και παρακολουθούσα την πλοκή. Σήμερα, ωστόσο, η κατάσταση έχει αλλάξει. Σχεδόν αμέσως διασπάται η προσοχή μου και αδυνατώ να συγκεντρωθώ έπειτα από δύο ή το πολύ τρεις σελίδες ανάγνωσης. Νευριάζω, χάνω τον ειρμό της σκέψης του συντάκτη και αναζητώ να κάνω, να ασχοληθώ με κάτι άλλο, με οτιδήποτε άλλο. Νιώθω ότι αναγκάζομαι να πιέσω τη σκέψη για να επιστρέψει στο κείμενο. Σήμερα, η ευχάριστη ανάγνωση του παρελθόντος έχει καταλήξει μία πραγματική, πολύ κουραστική μάχη».
Ο κύριος Καρ επιχειρεί να «διαγνώσει» από τι πάσχει καθορίζοντας το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Το παράπονό του δεν στρέφεται κατ’ ουσία εναντίον του Google, αλλά γενικότερα κατά του Διαδικτύου. «Πιστεύω ότι το Ιντερνετ κατατρώγει σιγά και σταθερά την ικανότητά μου να συγκεντρωθώ και να διαλογιστώ, να βάλω σε λειτουργία τον εγκέφαλό μου. Σήμερα, ο νους μου περιμένει να προσλάβει το πληροφοριακό υλικό που χρειάζεται ακριβώς με τον τρόπο που το σερβίρει το Ιντερνετ: σαν ένα διαρκές και γρήγορο ρεύμα μικρών σωματιδίων γνώσης. Κάποτε ήμουν δύτης στη θάλασσα των λέξεων. Σήμερα σκίζω την επιφάνεια, ακριβώς όπως κάποιος με τζετ σκι».
Αν κανείς κρίνει από τον όγκο, και μόνο, των σχολίων που έγιναν μετά τη δημοσίευση του άρθρου του Καρ, θα αντιληφθεί ότι άγγιξε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο. Οπως ο ίδιος λέει «κατακλύστηκα από ηλεκτρονικές επιστολές και αναρτήσεις σε μπλογκ από ανθρώπους που υποστήριζαν ότι οι «μάχες» μου με την πραγματική μελέτη των κειμένων και την προσπάθεια να συλλέξω και πάλι την ικανότητα συγκέντρωσής μου αντικατοπτρίζουν δικές τους εμπειρίες».
Πολλοί από τους πιο διάσημους μπλόγκερ, όπως ο Αντριου Σάλιβαν, ο Τζον Ούντελ και ο Μπιλ Τόμσον ασχολήθηκαν με το ζήτημα και πρόσθεσαν τη δική τους άποψη και πινελιά. Επίσης διαπρεπείς αρθρογράφοι εφημερίδων, όπως ο Λέοναρντ Πιτς (της Μαϊάμι Χέραλντ) και η Μάργκαρετ Ουέντε (της Τορόντο Γκλομπ εντ Μέιλ) δημοσιοποίησαν τους δικούς τους φόβους σχετικά με τη γενικότερη εξάρτηση που έχουμε από το Διαδίκτυο, ενώ διατύπωσαν την άποψη ότι γενικά τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ δεν κάνουν άλλο από το να προκαλούν τη «σήψη» του εγκεφάλου μας. Αυτό που πρέπει να προκαλέσει τη μεγαλύτερη έκπληξη, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι πάρα πολλοί άνθρωποι υποστηρίζουν ότι δεν περίμεναν τέτοιες τοποθετήσεις. Το Διαδίκτυο σχεδιάστηκε από τον Τιμ Μπέρνερς Λι, ο οποίος θέλησε να βοηθήσει με τον τρόπο αυτό την εξαιρετικά κακή του μνήμη.
Ο συνδυασμός των μεγάλων δυνατοτήτων αναζήτησης και έρευνας με την τεράστια διευκόλυνση συσχετισμού των διαφορετικών συνδέσμων ευθύνεται για την αποσάθρωση των ικανοτήτων συγκέντρωσης του Καρ.
Το Διαδίκτυο υποδεικνύει τη φθίνουσα αξία που έχει η ικανότητα απομνημόνευσης συγκριτικά με την ικανότητα αναζήτησης των πληροφοριών με αποτελεσματικό τρόπο. Φυσικά ο Καρ δεν είναι ο πρώτος που υποδεικνύει το πρόβλημα.
Το 1994, π.χ. ο Σβεν Μπίρκερτς εξέδωσε τις «Ελεγείες Γκούτενμπεργκ», μια πραγματικά παθιασμένη άμυνα των βιβλίων και του πολιτισμού των έντυπων έργων, η οποία ταυτόχρονα ήταν μία λυσσώδης επίθεση κατά των ηλεκτρονικών μέσων, και φυσικά κατά του Ιντερνετ. «Ποια είναι η θέση του διαβάσματος και της λογικής της ανάγνωσης στον πολιτισμό μας, όπως αυτός κατάντησε στις ημέρες μας;» αναρωτιόταν. Η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Είναι συρρικνούμενη διαρκώς» εξαιτίας της διείσδυσης των ηλεκτρονικών μέσων σε κάθε επίπεδο και σε κάθε στιγμή της ζωής μας.
Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι αυτό ακριβώς το πρόβλημα και η ανθρώπινη αγωνία χρονολογείται από την εποχή των αρχαίων Ελλήνων.
Ο Σωκράτης διηγείται πώς ο Αιγύπτιος θεός Τεούθ προσπάθησε να πουλήσει την εφεύρεσή του -τη γραφή- στον βασιλιά Θάμους ως «ένα σημαντικό επίτευγμα που θα βελτιώσει όχι μόνο την οξύνοια και τη σοφία των Αιγυπτίων, αλλά και τη μνήμη τους. «Ανακάλυψα τη σίγουρη συνταγή για το μνημονικό και τη σοφία» φέρεται να είπε. Βέβαια, σε αυτήν την τοποθέτηση, ο γέρος και παμπόνηρος βασιλιάς απάντησε ότι ο «εφευρέτης μιας τέχνης δεν είναι ο καλύτερος κριτής για το ποιο καλό ή κακό θα προκαλέσει η εφεύρεσή του σε αυτούς που θα τη δοκιμάσουν. Αυτοί που θα αποκτήσουν τη γραφή θα πάψουν να ασκούν τη μνήμη τους και θα ξεχνάνε. Αυτό που ανακάλυψες είναι η συνταγή για την ανάκληση των αναμνήσεων».
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία είναι αυτή που μας έδωσε και η τεχνολογία είναι αυτή που μας πήρε πίσω. Τώρα, ποιος το είπε αυτό; Το ξεχνάω...
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_16/07/2008_277812
Κυριακή 13 Ιουλίου 2008
Μήπως το Ιντερνετ διαμορφώνει άβουλους πολίτες;
Μήπως το Ιντερνετ διαμορφώνει άβουλους πολίτες;
Επιφανείς «χρήστες» του Διαδικτύου εκφράζουν ανησυχία ότι επηρεάζει αρνητικά την ικανότητα συγκέντρωσης και στοχασμού
Της Αγγελικης Στουπακη
«Τα τελευταία χρόνια έχω την αίσθηση ότι κάποιος ή κάτι έχει πειράξει τον εγκέφαλό μου, αναδιατάσσοντας το νευρικό κύκλωμα, αναπρογραμματίζοντας τη μνήμη. Δεν το χάνω το μυαλό μου -απ’ όσο μπορώ να κρίνω- αλλά το αισθάνομαι να αλλάζει. Και το καταλαβαίνω περισσότερο όταν διαβάζω.
Η ικανότητα που είχα να βυθίζομαι σε μια αφήγηση ή να παρακολουθώ μια περίπλοκη επιχειρηματολογία έχει μειωθεί δραστικά. Τώρα η συγκέντρωσή μου αρχίζει να περισπάται μετά δυο - τρεις σελίδες. Γίνομαι νευρικός, χάνω τη σειρά, αρχίζω να αναζητώ κάτι άλλο να κάνω. Το βαθύ διάβασμα που πριν μου ερχόταν τόσο φυσικά, τώρα έχει γίνει αγώνας».
«Νομίζω πως ξέρω τι συμβαίνει.
Εδώ και πάνω από μια δεκαετία περνάω πολύ χρόνο στο Ιντερνετ, ψάχνοντας και σερφάροντας και ενίοτε συνεισφέροντας στις βάσεις δεδομένων. Το Διαδίκτυο υπήρξε θεόσταλτο δώρο για μένα ως συγγραφέα. Ερευνα που άλλοτε χρειαζόταν μέρες ψαξίματος σε αρχεία εφημερίδων και βιβλιοθήκες, τώρα μπορεί να γίνει μέσα σε λίγα λεπτά.
Αλλά η εύκολη πρόσβαση σε αυτήν την απίστευτα πλούσια πηγή πληροφοριών έχει το τίμημά της. Οπως επισήμανε ο θεωρητικός των μέσων επικοινωνίας Μάρσαλ Μακλούαν τη δεκαετία του ’60, τα media δεν είναι απλώς παθητικά κανάλια πληροφοριών. Προμηθεύουν το υλικό για σκέψη, αλλά επίσης διαμορφώνουν τη διαδικασία της σκέψης. Και αυτό που φαίνεται να κάνει το Διαδίκτυο είναι να ψαλιδίζει την ικανότητά μου για συγκέντρωση και στοχασμό. Το μυαλό μου τώρα περιμένει να πάρει τις πληροφορίες με τον τρόπο που το δίκτυο τις διανέμει: με μια γοργοκίνητη ροή σωματιδίων.
Κάποτε ήμουν δύτης στη θάλασσα των λέξεων. Τώρα τρέχω στην επιφάνεια σαν παιδί πάνω σε τζετ σκι».
Στο τεύχος Ιουνίου του μηνιαίου περιοδικού The Atlantic, πολιτιστικής επιθεώρησης με μεγάλη απήχηση στην προοδευτική ελίτ των ΗΠΑ, ο Νίκολας Καρ -τέως διευθυντής της Harvard Business Review- ομολογεί ότι φοβάται πως η «κουλτούρα του Διαδικτύου» επηρεάζει αρνητικά τους διανοητικούς μηχανισμούς μας: Τον τρόπο που διαβάζουμε και απομνημονεύουμε, μα κυρίως την ικανότητά μας για συγκέντρωση. Και το άρθρο του -που έγινε και το θέμα του εξωφύλλου στο τεύχος, με τον τίτλο «Is Google Making us Stupid?» («Μας αποβλακώνει το Google;»)- φαίνεται πως άγγιξε γυμνό νεύρο, γιατί βρήκε μεγάλη ανταπόκριση: «Είναι αλήθεια πως, βυθισμένοι καθώς είμαστε στο διανοητικό multitasking, μόλις καθήσουμε να διαβάσουμε ένα πολυσέλιδο ντοκουμέντο ή ένα βιβλίο, νιώθουμε δυσφορία έπειτα από μερικές παραγράφους.
Γυρίζουμε σελίδα και είμαστε έτοιμοι να πατήσουμε τα πλήκτρα για κάποιο link», συμφωνεί ο Αντριου Σάλιβαν, Βρετανός φιλελεύθερος διανοούμενος, συνεργάτης και αυτός του Atlantic.
Μικρά κείμενα
Και ο Λέοναρντ Πιτς, δημοσιογράφος της «Χέραλντ Τρίμπιουν» βραβευμένος με Πούλιτζερ, υπερθεματίζει: «Διαβάζω την Atlantic και ανακαλύπτω ότι δεν είμαι ο μόνος που χάνω τη συνήθεια της ανάγνωσης. Εχω την τάση πλέον να αφομοιώνω τα κείμενα σε μικρά κομματάκια.
Δώστε μου ένα κείμενο περισσότερων σελίδων και με πιάνει αμέσως η ακατάσχετη επιθυμία να κοιτάξω το e-mail μου. Πριν από μερικές μέρες μου έδωσαν ένα βιβλίο για να γράψω κριτική. Είχα πολύ μικρό χρονικό περιθώριο για να το διαβάσω και μου φάνηκε τρομερά κουραστικό - να υποχρεωθώ να καθήσω για ώρες σε μια πολυθρόνα. Το έκανα, αλλά είχα μια αίσθηση κενού, ενοχής επειδή έμεινα απομακρυσμένος για τόσο πολύ από τον κόσμο».
Ο Νίκολας Καρ δεν είναι κανένας εχθρός της τεχνολογίας και της προόδου. Είναι ένας ειδικός των επικοινωνιών που γράφει βιβλία για τη νέα ψηφιακή κουλτούρα -το τελευταίο, με τίτλο The Big Switch: Rewiring the World, εκδόθηκε πριν από μερικούς μήνες- ενώ είναι επίσης ένας δραστήριος «μπλόγκερ».
Απλώς εκφράζει τις αμφιβολίες και τις ανησυχίες του απέναντι σε κάτι που έχει αναδειχθεί σε σύγχρονο τοτέμ. Γνωρίζει, άλλωστε, ότι πάντα η τεχνολογική πρόοδος προκαλούσε αντιδράσεις. Αναφέρει την ανησυχία του Σωκράτη -όπως παρουσιάζεται στον «Φαίδρο» του Πλάτωνα- ότι η διάδοση της γραφής θα οδηγήσει τους ανθρώπους να μην ασκούν τη μνήμη τους και να δέχονται πληροφορίες χωρίς την κατάλληλη διδασκαλία.
Αλλά και τον 15ο αιώνα, η εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο προκάλεσε αντιδράσεις από λογίους που φοβούνταν ότι η διαθεσιμότητα των βιβλίων θα έκανε τους ανθρώπους «διανοητικά οκνηρούς» και θα είχε καταστρεπτικές συνέπειες στην κοινωνική δομή.
Σκεπτικισμός
«Πράγματι, πρέπει να είμαστε σκεπτικιστές απέναντι στον σκεπτικισμό» γράφει ο Καρ. Ωστόσο, η αίσθηση ότι η κουλτούρα του Ιντερνετ έχει ανησυχητικές παράπλευρες συνέπειες εκφράζεται όλο και πιο συχνά και ο Καρ σίγουρα δεν είναι ο πρώτος που διατυπώνει τους φόβους του.
Το Google έχει γίνει από καιρό στόχος επικρίσεων για τη φιλοδοξία του να οργανώσει «όλη τη γνώση του κόσμου» και για τη δυνατότητα μιας μηχανής αναζήτησης να απομνημονεύει όλες τις «κινήσεις» των χρηστών που έχουν γίνει στη διάρκεια των δέκα χρόνων της ύπαρξής του. Ο γίγαντας του Διαδικτύου υπόσχεται ότι θα χρησιμοποιήσει αυτά τα στοιχεία μόνο για να βελτιώσει τις υπηρεσίες του, κανένας όμως δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτή θα είναι η αποκλειστική «αξιοποίησή» τους.
Οπως σημειώνει ο Καρ, οι νεαροί «συνιδρυτές» του Google, ο Σεργκέι Μπριν και ο Λάρι Πέιτζ, μιλούν συχνά για την επιθυμία τους να μετατρέψουν την μηχανή αναζήτησης που επινόησαν σε τεχνητή νοημοσύνη, ένα είδος HAL (όπως στην «Οδύσσεια του Διαστήματος» του Κιούμπρικ) που θα μπορούσε να προσαρτηθεί άμεσα στον εγκέφαλό μας. «Η τέλεια μηχανή αναζήτησης είναι έξυπνη όπως ο άνθρωπος - ή και εξυπνότερη», είπε ο Πέιτζ πριν από μερικά χρόνια. Και σε μια συνέντευξη στο «Νιούζγουικ», ο Μπιν είπε: «Σίγουρα αν είχατε όλες τις πληροφορίες του κόσμου άμεσα συνδεμένες με τον εγκέφαλό σας ή με έναν τεχνητό εγκέφαλο ευφυέστερο από τον δικό σας, θα ήταν προς όφελός σας».
Τεχνητή νοημοσύνη
Αυτή η υπόθεση ότι «είναι προς όφελός μας» να συμπληρωθεί ή και να αντικατασταθεί ο εγκέφαλός μας με μια τεχνητή νοημοσύνη, προκαλεί ανησυχία στον Καρ. «Υποδεικνύει μια πεποίθηση ότι η ευφυΐα είναι το προϊόν μιας μηχανικής διαδικασίας, μιας σειράς βημάτων που μπορούν να απομονωθούν, να μετρηθούν και να βελτιωθούν. Στον κόσμο του Google δεν υπάρχει χώρος για την ομίχλη του στοχασμού. Η αμφιβολία, το διφορούμενο, δεν αποτελεί δρόμο για τη βαθύτερη αντίληψη, αλλά ένα μικρόβιο που πρέπει να εξουδετερωθεί. Το ανθρώπινο μυαλό είναι ένας ξεπερασμένος υπολογιστής που χρειάζεται να γίνει πιο γρήγορος και με μεγαλύτερη περιεκτικότητα».
Ο Καρ προχωρεί για να δώσει και μια άλλη, οικονομική, διάσταση του θέματος. «Η ιδέα ότι το μυαλό μας πρέπει να λειτουργεί σαν μια γρήγορη μηχανή επεξεργασίας δεδομένων δεν είναι ενσωματωμένη μόνο στη λειτουργία του Ιντερνετ, αλλά αποτελεί και το κυρίαρχο επιχειρηματικό μοντέλο του Διαδικτύου. Οσο γρηγορότερα σερφάρουμε στο Διαδίκτυο τόσο περισσότερες ευκαιρίες αποκτά το Google και άλλες εταιρείες να συλλέγουν πληροφορίες για μας και να μας τροφοδοτούν με διαφημίσεις.
Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες εμπορικών εταιρειών του Ιντερνετ έχουν οικονομικό συμφέρον να συλλέγουν τα ψίχουλα δεδομένων που αφήνουμε πίσω μας από link σε link. Το τελευταίο πράγμα που θέλουν αυτές οι εταιρείες είναι να ενθαρρύνουν το ήρεμο διάβασμα ή την αργή, συγκεντρωμένη σκέψη. Εχουν οικονομικό συμφέρον να μας οδηγούν στην περίσπαση».
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_13/07/2008_277207
Η ληστεία της ανθρώπινης φαντασίας

Πώς στήθηκε το storytelling, η αφηγηματική μηχανή που χειραγωγεί τα άτομα και εξαφανίζει την ορθολογική σκέψη χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της ολοκληρωτικής κοινωνίας του Οργουελ και πουλώντας ως αλήθειες τα παραμύθια και τα ψέματα
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ
Ο Ρενάτο Κούρτσιο, ένας από τους αρχηγούς των Ερυθρών Ταξιαρχιών, αναφερόμενος κάποτε στην αποτυχία της επαναστατικής βίας να αλλάξει τον κόσμο είπε ότι, στην ιστορική περίοδο την οποία διανύουμε δεν υπάρχουν νέες ιδέες και άρα τίποτε καινούργιο δεν μπορεί να διατυπωθεί.
- Οι σημερινές κοινωνίες επομένως είναι κοινωνίες αφηγήσεων. Ολοι μας λέμε ιστορίες. Θα πρόσθετε κάποιος ότι εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης και της μεγάλης διασποράς των πληροφοριών, οι ιστορίες αυτές είναι μικρής διάρκειας.
- Κατά συνέπεια, οι τεχνικές της αφήγησης που εφαρμόζονται καθορίζουν τόσο τις μορφές άσκησης της εξουσίας όσο και της διαχείρισης της παγκόσμιας κοινωνίας. Ολες αυτές οι τεχνικές περιέχονται στον όρο storytelling, που σημαίνει ότι ο μόνος τρόπος για να εφαρμοστούν οι σύγχρονες μορφές καταστολής είναι η μετατροπή της ιστορικής σε μυθική αφήγηση.
Αν αυτό που κάποτε χαρακτήριζε μόνο το μυθιστόρημα, δηλαδή το «ψεύδεσθαι ειλικρινώς» όπως έλεγε ο Αραγκόν, μεταφέρεται στην κοινωνική και στην πολιτική αρένα, τότε ασφαλώς τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά. Το μυθιστόρημα, ακόμα, μπορεί να είναι «αληθομανές χαλκείον», σύμφωνα με τον ευφυή ορισμό του Αλέξανδρου Κοτζιά, όταν όμως η εξουσία μετατρέπεται σε χαλκείο φημών και σε πεδίο διαστρεβλώσεων, η ελευθερία διατρέχει μεγάλο κίνδυνο.
Ελεγχος των συνειδήσεων «Metal Gear Solid». Σύγχρονο game που λειτουργεί ως αφηγηματική μηχανή Πώς συμβαίνουν όμως όλα τούτα τα ανησυχητικά; Πώς η μυθοπλασία μεταφέρεται από το μυθιστόρημα στην πραγματική ζωή, στην οικονομία, στην πολιτική και στην κοινωνία;
Αυτό δηλαδή που λέμε παγκοσμιοποίηση, σύμφωνα με την ανάλυσή του, είναι ένας σύνθετος μηχανισμός, κινητήρια δύναμη του οποίου αποτελεί η αφήγηση, το storytelling. Εχεις μια καλή ιστορία;
Τότε έχεις και την εξουσία. Γιατί όμως, αφού οι άνθρωποι έλεγαν ιστορίες από καταβολής πολιτισμού και καταλάβαιναν τον κόσμο μέσω των αφηγήσεων, τα πράγματα σήμερα είναι τόσο ανησυχητικά;
Ενώ παλαιότερα οι αφηγήσεις διείσδυαν πάντοτε στο υπόστρωμα της εμπειρίας και ο άνθρωπος ήθελε να ξέρει γιατί συνέβαινε το κάθε τι, σήμερα οι αφηγήσεις του storytelling έχουν έναν και μοναδικό σκοπό: ερευνούν τους τρόπους να καθυποτάξουν την εμπειρία και άρα να ελέγξουν τις συνειδήσεις.
- To φαινόμενο εμφανίζεται στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η παγκοσμιοποίηση οδηγεί στη μετάλλαξη των επιχειρήσεων, η αφήγηση γίνεται ο πυρήνας σε κάθε επιθετική πολιτική της διοίκησής τους (μάνατζμεντ), γιατί η νέα οικονομία είναι πλέον μια μυθοπλασία. Μυθοποιεί τις εργασιακές σχέσεις, ηρωοποιεί το μάνατζμεντ και αναδεικνύει τους πρωταγωνιστές του σε γκουρού της παγκοσμιοποίησης.
- Ετσι, όπως υποστηρίζει η Εύα Ιλιούζ, περάσαμε στην εποχή του «συγκινησιακού καπιταλισμού», με άλλα λόγια περάσαμε από τον παλαιομαρξιστικό «φετιχισμό του εμπορεύματος» στην εμπορευματοποίηση των συγκινήσεων. Τις αφηγήσεις έχουν πάψει πλέον να τις δημιουργούν τα άτομα, αλλά τις δημιουργούν οι επιχειρήσεις, που έχουν μεταλλαχθεί και αρχίζουν να μοιάζουν πλέον με παγκόσμιες κυβερνήσεις.
- Στο σημερινό μετα-καπιταλιστικό πρότυπο, υποστηρίζει ο Σαλμόν, δεν ισχύει η κλασική ενότητα χώρου και χρόνου που αποτελούσε πυλώνα της παλαιάς οικονομίας, όπως άλλωστε και της κοινωνίας, ενότητα που χαρακτήριζε και τη φορντική εποχή.
- Αφού εκείνο που εκθειάζεται τώρα είναι η διαρκής αλλαγή - που αλλιώς την αποκαλούν προσαρμογή -, είναι επόμενο η πλοκή να αντικαθιστά τα προγράμματα, οι γνώσεις να ταξιδεύουν από τη μια στην άλλη επιχείρηση και οι σύγχρονες επιχειρήσεις να μην είναι πλέον αυτόνομες οντότητες, αλλά μέρη ενός παγκόσμιου δικτύου, συνεκτικό ιστό του οποίου συνιστά η αφήγηση, το storytelling.
- Αρα λοιπόν, η αφήγηση εκμεταλλεύεται όλες τις συμβολικές πλευρές της εξουσίας, και σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι σύμβουλοι του ηγεμόνα αντικαθίστανται από τους γκουρού του μάνατζμεντ.
Πουλώντας ψέματα
Το ζήτημα επομένως δεν είναι να πεις την αλήθεια, να ικανοποιήσεις μια πραγματική ανάγκη, να παραγάγεις αυτό που ορθολογικά επιβάλλεται, αλλά να διαλέξεις και να πουλήσεις ένα ψέμα που όλοι είναι διατεθειμένοι να το πιστέψουν. Για να το πετύχεις χρειάζεται μια στρατιά από ειδικούς της πειθούς, από ένα κίνημα, μια τάση, μια θεωρία, ή πιο ωμά ένας φόβος ή μια πίστη.
Αυτό συνέβη με την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, όπου δεν είχε σημασία η αλήθεια αλλά η «αυθεντικότητα» του σεναρίου, όπου μπορούν να συνδεθούν άσχετα πράγματα μαζί με φήμες και ψέματα - και να πείσουν, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει αφηγηματική ροή.
Στη μεταβιομηχανική κοινωνία έχει εξαλειφθεί πλέον ο συγχρονισμός κεφαλαίου και εργασίας. Εκείνο που τώρα προέχει είναι η δημιουργία κινητήριων μύθων με τους οποίους αισθάνονται υποχρεωμένοι να συστρατευθούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι: από τους μισθωτούς, τους πελάτες, τους μάνατζερ και τους μετόχους στις επιχειρήσεις ως τα πολιτικά στελέχη των κομμάτων, τη γραφειοκρατία και τον κομματικό μηχανισμό. Αυτός είναι ο σύγχρονος τεϊλορισμός: τα μηχανικά γρανάζια στη γραμμή παραγωγής έχουν αντικατασταθεί από διανοητικά γρανάζια.
Αν αναρωτιέται κανείς για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό, ο συγγραφέας έχει μιαν ανατριχιαστική απάντηση: η σημερινή επιδίωξη του καπιταλισμού, λέει, δεν είναι απλώς η συσσώρευση πλούτου, αλλά ο κορεσμός. Αυτόν εξυπηρετούν οι πάντες και τα πάντα: τα προγράμματα κατάρτισης, το ανθρώπινο δυναμικό, τα στρατηγικά σχέδια και πάνω από αυτά η αφήγηση, το storytelling.
Αφού όμως η αφήγηση είναι το κεντρικό ζήτημα του μάνατζμεντ, αφού το storytelling μετατρέπει και την ίδια τη ζωή σε αφήγηση, ξεκινώντας από τους τόπους εργασίας και τα προγράμματα δίνουν τη θέση τους στην πλοκή, δεν είναι παράξενο που το αμερικανικό Πεντάγωνο συνεργάζεται με το Χόλιγουντ. Κατά συνέπεια και η επικοινωνία - ψυχαγωγία δεν είναι παρά μια μορφή προπαγάνδας, γιατί οι αυτοκρατορίες δημιουργούν την πραγματικότητα.
Οι ΗΠΑ ως εμπόρευμα Φωτογραφία του Associated Press από τον πόλεμο στο Ιράκ που κέρδισε το Πούλιτζερ του 2004
Το ίδιο λίγο πολύ συμβαίνει και με το τρίγωνο λεωφόρος Μάντισον στο Μανχάταν (έδρα των μεγάλων διαφημιστικών εταιρειών) - Χόλιγουντ - Λευκός Οίκος. Λειτουργεί με τέτοιον τρόπο ώστε ο υπόλοιπος κόσμος να βλέπει τις ΗΠΑ ως εμπόρευμα και όχι ως χώρα στην οποία ζουν άνθρωποι με διαφορετικές απόψεις μεταξύ τους. Αν αυτό για τους αμερικανούς διανοούμενους όπως ο Τσόμσκι, ο Τζέιμσον ή ο Ρίτσαρντ Σένετ φαντάζει εξοργιστικό - γιατί είναι πέρα ως πέρα αληθινό - δεν ενοχλεί καθόλου όσους υπό το πρόσχημα της όποιας αναγκαιότητας προσαρμογής σε ένα περιβάλλον απανωτών αλλαγών τολμούν και ανασχεδιάζουν τον κόσμο.
- Αν σήμερα ζούμε σε περίοδο κατακερματισμού της γνώσης, όπως υπονοεί ο Σαλμόν, αυτό αποδεικνύει τη χρεοκοπία των ιδεών, για τούτο και η κατακερματισμένη γνώση δίνει τη θέση της στην αφήγηση, δηλαδή στην τερατώδη πολυμορφική αφήγηση της καταστολής, το storytelling.
- Ακόμα και η τωρινή παγκόσμια οικονομική κρίση είναι σε μεγάλο βαθμό το τίμημα αυτής της τερατώδους βιομηχανίας του ψεύδους, που όπως λέει ο συγγραφέας έβαλε «φωτιά στα μυαλά». Το μπουμπουνητό της μάχης Το μέλλον μοιάζει δυσοίωνο.
Το ΒΗΜΑ, 13/07/2008 , Σελ.: S01Κωδικός άρθρου: B15408S011ID: 295774
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15408&m=S01&aa=1
Για πανεπιστήμια υψηλής στάθμης στην Ευρωπαϊκή Ενωση
Tου Γιαννη Κοτοφωλου
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει μελέτη, πολύ σπουδαίων Ευρωπαίων και Αμερικανών πανεπιστημιακών, που αναφέρεται στις προτεραιότητες των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, τις αλλαγές αναβάθμισης δηλαδή, για τον 21ο αιώνα.
Η μελέτη (που παρουσιάσθηκε στις Βρυξέλλες), ξεκινάει με την περίφημη «κατάταξη της Σαγκάης», όπου εμφανίζονται τα κορυφαία 50 πανεπιστήμια του κόσμου και μετά τα υπόλοιπα 450 που συμπληρώνουν τη λίστα των πεντακοσίων. Βεβαίως στα πρώτα 50 κυριαρχούν απόλυτα σχεδόν, έναντι των πανεπιστημίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα αμερικανικά πανεπιστήμια!
Το βασικό συμπέρασμα της συγκεκριμένης μελέτης, είναι ότι η Ευρώπη, προκειμένου να περάσει στην παγκόσμια τεχνολογική πρωτοπορία και να διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο στην εποχή της παγκοσμιοποίησης (ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία κλπ.), χρειάζεται ν’ αυξήσει τις καινοτομίες της και να τις αναδείξει στη πιο κρίσιμη μηχανή της οικονομικής της ανάπτυξης. Για να συμβεί όμως αυτό, υπογραμμίζει η μελέτη, θα πρέπει οπωσδήποτε να επενδύσει η Ε.Ε., πολύ περισσότερα χρήματα στην ανώτατη παιδεία.
Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση αποτελεί βασική παράμετρο στη συνολική ικανότητα μιας χώρας και η απόδοσή της, οι επιδόσεις δηλαδή της ανώτατης παιδείας, αποτελούν άμεση συνάρτηση της εκτεταμένης έρευνας στα πανεπιστήμια. Αυτό είναι το πλεονέκτημα των αμερικανικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στις ΗΠΑ οι δαπάνες για τα πανεπιστήμια αντιστοιχούν στο 3,3% του ΑΕΠ, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ενωση μόλις στο 1,3% του ΑΕΠ.
Οι προτάσεις που διατυπώνουν όλοι αυτοί οι ακαδημαϊκοί, για το πανεπιστήμιο του 21ου αιώνα, συμπυκνώνονται σε τρεις κατευθύνσεις:
Πρώτη: Σημαντική αύξηση (λοιπόν) της χρηματοδότησης. Τα καλύτερα πανεπιστήμια, στο top 50 της λίστας, έχουν και τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς ανά φοιτητή. Ας σημειωθεί ότι, ενώ στην Ε.Ε. η μέση ετήσια δαπάνη ανά φοιτητή είναι 8.700 ευρώ, στις ΗΠΑ η αντίστοιχη δαπάνη ανέρχεται στα 36.500 ευρώ!
Δεύτερη: Η επόμενη κατεύθυνση είναι η ενίσχυση της πανεπιστημιακής αυτονομίας και στην προκειμένη περίπτωση, οι συντελεστές της μελέτης, εννοούν τη δυνατότητα των ίδιων των πανεπιστημίων, στις προσλήψεις των καθηγητών και στη διαμόρφωση των αμοιβών. Τα πανεπιστήμια της νότιας και μεσογειακής Ευρώπης, όπως ιδιαίτερα επισημαίνεται (βλέπε φυσικά και Ελλάδα), είναι αυτά που χαρακτηρίζονται σήμερα από τον χαμηλότερο βαθμό αυτονομίας. Στα κριτήρια ανεξαρτησίας των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, υπολογίζεται και ο αριθμός των επιτυχημένων και ξεχωριστών ανθρώπων της οικονομικής ζωής και του πνεύματος, που συμμετέχουν στις διοικήσεις τους (ανθρώπων έξω από τα στενά όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας).
Τρίτη: Ως τελευταία βασική κατεύθυνση, για την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και την είσοδο των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων στη καρδιά της πρωτοπορίας, τονίζεται η ενίσχυση της κινητικότητας (φοιτητών και καθηγητών) και του ανταγωνισμού μεταξύ των πανεπιστημίων.
Γιατί η αύξηση των χρημάτων και της αυτονομίας, θα πρέπει να συμβαδίζει με τη λογοδοσία περί των πεπραγμένων και των αποδόσεων των ανωτάτων ιδρυμάτων. Πρέπει δηλαδή να υπάρχουν συγκεκριμένα και υψηλά στάνταρ για ν’ αναπτύσσεται ο ποιοτικός ανταγωνισμός. Και στη βάση αυτή, προσθέτει με έμφαση η μελέτη των επαϊόντων, η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει ν’ αυξήσει εντυπωσιακά την οικονομική βοήθεια που προσφέρει για την έρευνα, η οποία, να επαναλάβουμε, αποτελεί και το στοιχείο υπεροχής και επιτυχίας των αμερικανικών πανεπιστημίων.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyagor_1_13/07/2008_277523
Σάββατο 28 Ιουνίου 2008
::::Για δουλειές γραφείου...
Ένα e-mail που θα χρειασθείτε έτσι κι' αλλιώς για την πρόσβασή στις περισσότερες υπηρεσίες παρακάτω.
Δείτε τις υπηρεσίες που παρέχουν τα παρακάτω site: (Συνήθως τα παρακάτω site aπαιτούν μια πρώτη εγγραφή και στη συνέχεια χρησιμοποιείτε ελεύθερα τις υπηρεσίες τους. Προσοχή! Μην ξεχνάτε το "πρόσωπό σας" σε κάθε site: (όνομα, κωδικό)!
- http://download.openoffice.org/ (Στη διεύθυνση αυτή μπορείτε να βρείτε τα πάντα που μπορούν να υποκαταστήσουν το Οffice της Microsoft, εντελώς δωρεάν)
- docs.google.com (Η σουίτα αυτή συνεργάζεται με τα αρχεία που έχουν δημιουργηθεί από το Office της Microsoft και το "τρελλό" στην υπόθεση ότι η εφαρμογή αντίστοιχη του Word ενσωματώνει ελληνικό ορθογράφο!)
- http://www.zoho.com (Mας δίνει τις τρεις τυπικές εφαρμογές του Office για δημιουργία εγγράφων:Zoho Writer, παρουσιάσεων:Zoho Show, λογιστικών φύλλων:Zoho Sheet, η ίδια εφαρμογή μας προσφέρει: Πρόγραμμα σημειώσεων, ημερολογίου, συνομιλιών, ανταλλαγής μηνυμάτων, αλλά και πρόγραμμα ανάπτυξης εφαρμογών στο web (Zoho Creator)!
- http://gr.yahoo.com/ (Σε περιβάλλον Ελληνικής γλώσσας έχετε, e-mail, σημειώσεις, ημερολόγιο, ανταλλαγή μηνυμάτων...)
- 280slides.com
- http://www.preezo.com/
- http://www.zamzar.com/
- http://www.nozbe.com/
- http://www.seonote.info/
- showmypc.com
- http://www.collaboroom.com/
- http://www.reminderfeed.com/
- http://www.rescuetime.com/
- http://www.sliderocket.com/
- http://www.pageflakes.com/
- http://www.google.gr/ig
- http://gears.google.com XΡΗΣΙΜΗ, αλλά που έπρεπε να υπάρχει εδώ και καιρό, είναι η καινούργια δυνατότητα που προσφέρει η Google σε όλους τους χρήστες που έχουν Gmail. Σας επιτρέπει να επισκέπτεστε το e-mail σας και να επεξεργάζεστε όλα τα παλιά μηνύματα που έχετε λάβει, χωρίς να είστε συνδεδεμένοι στο Ιντερνετ! Με τη νέα υπηρεσία, η οποία λειτουργεί κατεβάζοντας την πλατφόρμα gears (http://gears.google.com/) θα μπορείτε να γράφετε μηνύματα που θα αποθηκεύονται στο outbox για να τα στείλετε μόλις συνδεθείτε, καθώς και να ταξινομείτε και να διαγράφετε τα ήδη υπάρχοντα μηνύματά σας. Το Gears σας επιτρέπει να έχετε πρόσβαση σε διάφορες υπηρεσίες της Google (π.χ. Google Reader), χωρίς να απαιτείται σύνδεση με τον Ιστό!
- «Παντός καιρού» η πρόσβαση στα Google Docs Δυνατότητα επεξεργασίας των εγγράφων τους, ακόμη και όταν δεν είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, έχουν πλέον οι χρήστες της σουίτας εφαρμογών γραφείου Google Docs. Για να ενεργοποιήσουν τη σύνδεση εκτός διαδικτύου, αρκεί να επισκεφθούν τη διεύθυνση docs.google.com και κάνουν κλικ στην επιλογή “Offline!”, στο πάνω μέρος της σελίδας, δεξιά από τη λίστα των αρχείων. Στην αρχική πρόσβαση στο πρόγραμμα offline, οι χρήστες θα κληθούν να εγκαταστήσουν το λογισμικό Google Gears. Με την ενεργοποίηση του Google Gears, καθώς και της offline πρόσβασης, οποιοδήποτε αρχείο συγχρονίζεται αυτόματα με τις προηγούμενες εκδόσεις, τη στιγμή που η πρόσβαση θα γίνει πάλι εφικτή. Η offline πρόσβαση προς το παρόν λειτουργεί στον Google Chrome, στον Internet Explorer 6+ και στον Firefox 1.5+ για τα Windows XP/Vista, Mac OS X 10.2+ και Linux. Αυτή τη στιγμή οι χρήστες μπορούν να έχουν πρόσβαση και να επεξεργαστούν μόνο τα Docs αρχεία. Τα λογιστικά φύλλα, οι παρουσιάσεις και οι φόρμες είναι προς το παρόν διαθέσιμα μόνο για επισκόπηση.----->
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ
Απέραντο ψηφιακό γαλάζιο
Για πόσο ακόμη θα αισθανόμαστε κυρίαρχοι της ψηφιακής μας περιουσίας; Από στοιχείο του οικιακού μας εξοπλισμού, ο υπολογιστής μας θα μετατραπεί σε μιαν απλή «βρύση» ψηφιακών δεδομένων που θα υποστηρίζεται με φύλαξη και επεξεργασία από άυλη υπηρεσία
ΤΑΣΟΣ ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ
1. Οι υπολογιστές φεύγουν πια από τα χέρια μας και μας αφήνουν με «τερματικά του Διαδικτύου». Υπόσχεση της νεφο-πληροφορικής: Η ξεγνοιασιά, η οικονομία, η ευχρηστία. Φόβος; Η απώλεια... όλων 2. Τα επερχόμενα Windows 7 υπόσχονται να «γκρεμίσουν τους τοίχους γύρω μας» 3. Καινοτομία πέρυσι, τετριμμένη του χρόνου: η απτική πληροφορική (surface computing) θα μας κάνει να ξεχάσουμε το πληκτρολόγιο
Εν μέσω χρηματιστηριακού και προεκλογικού πυρετού, από τις 27 ως και τις 30 Οκτωβρίου 2008, η Microsoft υποδέχτηκε στο Λος Αντζελες 7.000 προγραμματιστές από όλον τον κόσμο και 200 δημοσιογράφους. Το PDC 2008 είχε ούτως ή άλλως τις προδιαγραφές ενός πολύ σημαντικού συνεδρίου για όσους αναπτύσσουν εφαρμογές με το λογισμικό της μεγαλύτερης εταιρείας πληροφορικής, αλλά έμελλε να αναδειχθεί πολυδιάστατο σοκ. Ο λόγος είναι ότι, τη χρονιά ακριβώς που ο ιδρυτής της Μπιλ Γκέιτς άφησε τα ηνία της εταιρείας, η Microsoft άλλαξε κυριολεκτικά σελίδα στην ιστορία της: αποφάσισε ότι το μέλλον χαράσσεται μόνο στο Διαδίκτυο και ότι οι υπολογιστές όλων μας θα είναι απλά τερματικά του. Το λογισμικό της θα είναι εφεξής μία υπηρεσία, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, η παροχή ύδρευσης ή η τηλεφωνική σύνδεση.
Η θεώρηση αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη: αμέσως μετά τη «φούσκα των διαδικτυακών επιχειρήσεων» στην αρχή του αιώνα, η γνωστή Amazon. com ήταν εκείνη που στοιχημάτισε το μέλλον της σε έναν ριζοσπαστικό επανασχεδιασμό της πληροφορικής της υποδομής. Εστησε τεράστια κέντρα απόθεσης δεδομένων (data centers) και - το 2002 - τα διέθεσε προς υπενοικίαση σε κάθε ενδιαφερόμενο, μέσω μιας δέσμης διαδικτυακών προγραμμάτων που ονόμασε Amazon Web Services. Σύντομα έφθασε να έχει 440.000 πελάτες, με 120.000 νεόφερτους κάθε χρόνο! Ανάμεσά τους και κολοσσοί του Τύπου, όπως οι «New York Times» και το «National Geographic». Το κίνητρο; Κόστος φιλοξενίας ως και το μισό της επένδυσης σε ιδιόκτητα data centers.
Την καινοτομία της Amazon ακολούθησαν το 2007 αρκετά πανεπιστήμια και τα γνωστά μεγαθήρια της πληροφορικής ΙΒΜ, Google και Cisco ή ανερχόμενοι αστέρες όπως η Facebook και η Salesforce. Ηδη οι πρώτες αυτές προσεγγίσεις σχηματοποίησαν και διάφορα μοντέλα «συνεργατικής πληροφορικής». Ετσι, το μοντέλο της Amazon αντιστοιχεί σε φιλοξενία δεδομένων, εκείνο της Google σε εφαρμογές που επικοινωνούν με χρήστες, εκείνο της Facebook σε ταυτοποίηση χρηστών και εκείνο της Salesforce (force. com) σε συνδρομητική χρήση υπολογιστικού περιβάλλοντος. Για την υποστήριξη όλων αυτών έχει αναπτυχθεί ποικιλία προγραμμάτων «ιδεατού λογισμικού» (virtualization software), όπως αυτά που παρέχουν η ΙΒΜ, η Hewlett-Packard και η VMware - ή και αυτή ακόμη η Apple, με το MobileMe, για να συγχρονίζει τους υπολογιστές της με τα iPhone. Τελευταία προστέθηκε στον συρμό και η κατασκευάστρια βάσεων δεδομένων Oracle, με μια «νεφελώδη έκδοση» του γνωστού προϊόντος της.
Ωστόσο, παρά το ρεύμα και τον ενθουσιασμό, όλοι αυτοί δημιουργούσαν «συννεφάκια» πάνω από τον ωκεανό των υπολογιστών που «τρέχουν» το λειτουργικό σύστημα της Microsoft. Κανένας δεν μπορούσε να μιλήσει για μαζικό πέρασμα σε μια εποχή πληροφορικής μέσω Διαδικτύου ενόσω δεν υπήρχε ένα «λειτουργικό σύστημα για το Διαδίκτυο». Και ακριβώς εδώ ήταν που «χτύπησε» η βασίλισσα του λογισμικού, με τις ανακοινώσεις της στη λήξη του Οκτωβρίου.
Τα «γαλανά παράθυρα»
Συνοπτικά, στο Λος Αντζελες η Microsoft παρουσίασε τις δοκιμαστικές εκδόσεις της διαδικτυακής πλατφόρμας υπηρεσιών Windows Azure (Γαλανά Παράθυρα), του επόμενου λειτουργικού της συστήματος για υπολογιστές, ονόματι Windows 7, και διαδικτυακές εφαρμογές της σουίτας προγραμμάτων Office, που θα βαπτισθεί τελικά Office 14. Οπως δήλωσε ο νέος «αρχιτέκτονας λογισμικού» της εταιρείας Ρέι Οζι (Ray Ozzie). «η Πλατφόρμα Υπηρεσιών Azure υπόσχεται να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αποκτούν πρόσβαση στις πληροφορίες τους, αλλά και πώς βιώνουν το Διαδίκτυο γενικότερα. Το πιο σημαντικό στοιχείο ωστόσο έγκειται στο γεγονός ότι παρέχει στους πελάτες μας τη δυνατότητα επιλογών, επιτρέποντάς τους να αναπτύξουν εφαρμογές είτε μέσω υπηρεσιών Διαδικτύου ή μέσω των servers που διαθέτουν στις εγκαταστάσεις τους, ή ακόμη και να κάνουν συνδυασμούς που θα ανταποκρίνονται περισσότερο στις ανάγκες της εκάστοτε επιχείρησης».
Τα εξαγγελθέντα εργαλεία και προγράμματα δεν είναι ακόμη στη φάση παραγωγής - μάλλον θα τα δούμε στα ράφια σε έναν χρόνο - αλλά σήμαναν την έναρξη ενός μαραθωνίου ανάπτυξης διεθνούς υποδομής για την «πληροφορική στα σύννεφα». Ηδη κατά τη διάρκεια της περυσινής χρονιάς η Microsoft ίδρυσε ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων στο Κουίνσι της Ουάσιγκτον, ενώ οσονούπω ανοίγει επιπρόσθετα κέντρα στο Σαν Αντόνιο του Τέξας και στο Σικάγο, και αργότερα στο Δουβλίνο. Τα κέντρα δεδομένων της προσφέρουν λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ιστοσελίδες, άμεσα μηνύματα, φωτογραφίες, βίντεο, προγράμματα λογισμικών και πληροφορίες αναζήτησης σε εκατομμύρια πελάτες του Διαδικτύου ανά τον κόσμο, αλλά ετοιμάζονται να υποδεχτούν και τα δεδομένα των επιχειρήσεων-πελατών της.
Προς το παρόν η νέα στρατηγική της Microsoft επιμένει να λέγεται «Λογισμικό + Υπηρεσίες» (Software+Services), υποδηλώνοντας τη μεικτή προσήλωσή της τόσο στους χρήστες αυτόνομων υπολογιστικών συστημάτων όσο και σε εκείνους της «νεφο-πληροφορικής». Αυτό είναι εύλογο για το μεταβατικό στάδιο που απαιτεί τόσο η λειτουργική αποδοχή των διαδικτυακών εργαλείων όσο και το χτίσιμο της υποδομής σε παγκόσμια κλίμακα. Αλλά σε όλες τις παρουσιάσεις του συνεδρίου PDC 2008 o απώτερος στόχος ήταν σαφής: Τα πάντα υπηρεσίες!
Windows 7 και Office 14
Με μια πρώτη ματιά νομίζει κανείς ότι τα Windows 7 είναι απλώς μια «κοσμητική βελτίωση» των Windows Vista. Πέρα όμως από τα όμορφα «καλούδια» που γεμίζουν την οθόνη και τη βελτιωμένη λειτουργία των επί μέρους εφαρμογών κρύβεται μια εντελώς νέα νοοτροπία λογισμικού. Τα Windows 7 συνιστούν τον προπομπό εξοικείωσης των χρηστών με μια εποχή που θα... καταργήσει το πληκτρολόγιο ως ξεχωριστή συσκευή. Θα του παρέχουν περισσότερες επιλογές αλληλεπίδρασης με τον υπολογιστή, όπως τη δυνατότητα κινήσεων με το ποντίκι σε οθόνες πολλαπλής αφής (multi-touch gestures). Με άλλα λόγια, η απτική οθόνη που είδαμε πέρυσι (ο Surface Computer) θα γίνει η νέα μας οθόνη και θα επεκταθεί στις μικροσυσκευές τύπου iPhone, όπου επίσης τα πάντα γίνονται «χειροποίητα». Ετσι, σταδιακά, θα συνηθίσουμε στην εισαγωγή στοιχείων κατευθείαν από τις οθόνες, ανεξάρτητα από το αν αυτές βρίσκονται πάνω στο γραφείο μας, στην πόρτα του ψυγείου μας, στο τραπεζάκι του σαλονιού μας, στον υπολογιστή του αυτοκινήτου μας ή στην όποια κινητή μικροσυσκευή μας. Για την επερχόμενη συγχρονισμένη διασύνδεση και διαδικτύωση όλων αυτών των «τερματικών συσκευών», τα Windows 7 εμπεριέχουν ήδη το Device Stage, το περιβάλλον διασύνδεσης PC με φωτογραφικές μηχανές, τηλέφωνα, εκτυπωτές και κάθε είδους οικιακά συστήματα ήχου/εικόνας. Αλλά και σε αυτό το περιβάλλον του γραφείου, για την αξιοποίηση των πολυεπεξεργαστικών υπολογιστικών συστημάτων που τώρα αρχίζουν να διατίθενται στην αγορά, τα Windows 7 επιτρέπουν την κλιμάκωση επιμερισμού των προγραμμάτων σε έως και 256 επεξεργαστές!
Περιττό ίσως να σημειώσουμε ότι η μείωση του μεγέθους των συσκευών θα συμπορευθεί με την εξάλειψη της ανάγκης εγκατάστασης των προγραμμάτων στις υπολογιστικές συσκευές μας. Επίσης, με όλο το λογισμικό φορτωμένο στο «σύννεφο» κάποιων αδιόρατων σε εμάς data centers, δεν θα έχουμε την έγνοια των αναβαθμίσεων των προγραμμάτων. Πρόγευση αυτής της νέας εποχής έδωσαν οι εφαρμογές Office Web που παρουσίασε στο Λος Αντζελες η Microsoft, με το Office 14: θα επιτρέπουν στους χρήστες να δουλεύουν μέσω πολλαπλών συσκευών, μέσα από συνδρομητικές υπηρεσίες και μέσω όλων των διαδεδομένων πλοηγών του Διαδικτύου (Internet Explorer, Firefox, Safari κ.ά.). Ο συγχρονισμός εγγράφων, μέσων, αρχείων και δεδομένων εφαρμογών σε πολλαπλά PC και πολλαπλές συσκευές θα παρέχεται από μία υπηρεσία του «νέφους», ονόματι Live Mesh.
Οι αφανείς «ήρωες» της επανάστασης
Η πρώτη υποδοχή της οποίας έτυχαν τα νεόφερτα εργαλεία της Microsoft, στο PDC 2008, ήταν ενθουσιώδης. Και ο λόγος ήταν απλός: ενώ οι τελικοί χρήστες κρίνουν τα εργαλεία βάσει των αποτελεσμάτων τους στον τρόπο εργασίας τους, οι προγραμματιστές βλέπουν και τα άλματα ή όχι που σημειώνονται στην επιστήμη της πληροφορικής αυτή καθαυτή. Και αυτό που επιχειρείται με τα εν λόγω εργαλεία είναι όντως ένα μεγάλο άλμα. Η διαχείριση όλων των υπολογισμών του πλανήτη μέσα από ένα αενάως συγχρονιζόμενο και τηλεσυνεργαζόμενο δίκτυο υπολογιστών μοιάζει με πραγματικό Πύργο της Βαβέλ. Πώς αποφεύγει κανείς όλα τα πιθανά «μποτιλιαρίσματα» και πώς εγγυάται την εγκυρότητα και ασφάλεια των δεδομένων που θα φθάνουν στις οθόνες δισεκατομμυρίων ανθρώπων; Ή ακόμη - όπως είδαμε από τις επιδείξεις λογισμικού για την επόμενη δεκαετία - πώς κατευθύνεις τα ρομπότ και πώς μαθαίνεις στα παιδιά να τα προγραμματίζουν χωρίς... γλώσσα προγραμματισμού;
Στην περίπτωση της Microsoft, πίσω από τις απαντήσεις κρύβεται η δουλειά εκατοντάδων αριστούχων της πληροφορικής, από κάθε μεριά της Γης. Τους είδαμε στο εν λόγω συνέδριο να παρουσιάζουν τις λύσεις τους πλάι στους διευθυντές των τμημάτων τους. Και νιώσαμε πραγματικά υπερήφανοι όταν είδαμε μεταξύ των κορυφαίων να βρίσκονται αρκετοί Ελληνες. Τριαντάρηδες, όπως ο Γιώργος Χρυσανθακόπουλος που ανέπτυξε το CCR, ένα πρόγραμμα το οποίο ήδη διασφαλίζει την παράλληλη λειτουργία 50.000 εξυπηρετητών δικτύων (servers). Ή ο Διονύσης Πυλαρινός, που είναι ο «εγκέφαλος των ΝΕΤ Services». Ή ο Δανιήλ Μοθ, που βρίσκεται πίσω από τις λύσεις «concurrent computing». Οπως και ο Ράιαν Δημόπουλος, που έστησε την τεχνολογία Ribbon για τα Windows 7, ή ο Σάββας Παραστατίδης, που εργαζόταν στην παράλληλη επεξεργασία για να αναλάβει πρόσφατα τη βελτιστοποίηση της μηχανής αναζήτησης Live Search της Microsoft... Δικά μας παιδιά, με την καρδιά τους στην Ελλάδα. Παιδιά που έκαναν τον διευθυντή ερευνών ρομποτικής της εταιρείας Τάντι Τράουερ (Tandy Trower) να μου πει: «Κρίνοντας από τους Ελληνες που έχουμε εδώ, δεν έχω καμία αμφιβολία για το τι είδους μυαλά γεννάει ο τόπος σας. Επομένως δεν βρίσκω απίθανο το να στήσουμε κάποια στιγμή ένα ρομποτικό εργαστήριο στη χώρα σας». Του είχα μόλις προτείνει να αναβαθμίσει το Κέντρο Καινοτομίας που ίδρυσε η Microsoft στην Αθήνα, σε Κέντρο Ερευνας.
Κι αν το «σύννεφο» φέρει βροχή;
Η τεχνολογία προχωράει με άλματα της επιστήμης, αναμφίβολα, αλλά εύκολα σκοντάφτει όταν δεν κοιτάει χαμηλά. Ιδίως το όραμα μιας «πληροφορικής στα σύννεφα» κινδυνεύει με απότομη προσγείωση αν δεν διασφαλίσει όλες τις προϋποθέσεις αποδοχής της.
Ενα πρώτο ερώτημα που τίθεται στους θιασώτες της - όπως από τούδε και στο εξής είναι η Microsoft - είναι το πώς θα κατακτήσει την εμπιστοσύνη πολιτών, επιχειρήσεων και κρατών να «καταθέτουν» στα όπου γης data centers τα εμπιστευτικά δεδομένα τους. Η τεχνική απάντηση είναι ότι «θα είναι όλα κρυπτογραφημένα». Αρα από τη στιγμή που «απογειώνονται» τα στοιχεία ως τη στιγμή που τα ανακαλεί ο κάτοχος δεν θα μπορεί να τα «διαβάσει» κανείς. Η απάντηση αυτή δεν με άφησε, προσωπικά, απολύτως ικανοποιημένο, αλλά και δεν μπόρεσα να εκμαιεύσω βαθύτερες εξηγήσεις. Αποτάθηκα σε έναν συνεργάτη της Microsoft, στέλεχος της γνωστής εταιρείας-ντετέκτιβ του Διαδικτύου Symantec: «Ερευνάτε μήπως το υλοποιήσιμο κβαντικής κρυπτογράφησης των δεδομένων;» τον ρώτησα. «Εξ όσων γνωρίζω, όχι» μου απάντησε, αποτρέποντας τον εφησυχασμό μου.
Επειτα έρχεται το ερώτημα αν δικαιούται κανείς να φορτώνει στοιχεία σε απροσδιόριστους υπολογιστές, εκτός εθνικών συνόρων. Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο να συμβαίνει εκτός των ορίων της. Χωρίς αυτόν τον περιορισμό, πώς θα βρει ένας εθνικός δικαστής την άκρη αν κάποια εμπιστευτικά στοιχεία ελληνικής επιχείρησης κλαπούν από ένα data center του Καναδά, ένα άλλο του Δουβλίνου και ένα τρίτο του... Καζακστάν; Απάντηση δεν έχει ακόμη δοθεί, αλλά σίγουρα «λύσεις διερευνώνται».
Και ύστερα έχουμε και το φλέγον ζήτημα αυτής καθαυτής της υποδομής. Η νεφο-πληροφορική δεν ζει χωρίς διαρκείς και αξιόπιστες ευρυζωνικές συνδέσεις. Ολες οι χώρες - και η χώρα μας - κάνουν συνεχώς βήματα στην πανεθνική κάλυψή τους με τέτοια δικτύωση, αλλά τα εχέγγυα «αδιάλειπτης και ασφαλούς παροχής» δεν υπάρχουν. Τρανό παράδειγμα η πρόσφατη πτώχευση της Altec Telecoms, που άφησε το υπουργείο Εξωτερικών χωρίς σύνδεση με το εξωτερικό! Και τι ειρωνεία, τη μεγαλύτερη διασφάλιση της ψηφιακής παγκοσμιοποίησης φαίνεται ότι παρέχει η επιστροφή στο κρατικιστικό μοντέλο του «εθνικού παρόχου».
Το έσχατο, βεβαίως, ερώτημα όλων είναι πολιτικό: Πώς είναι δυνατόν να παραδώσει η υφήλιος ολόκληρη τον έλεγχο των δεδομένων της σε μία (ή, έστω, τρεις) επιχειρήσεις νεφο-πληροφορικής; Ο Ρέι Οζι απάντησε σε σχετικό ερώτημα ως εξής: «Το ερώτημα για τη νεφο-πληροφορική θα καταλήξει να είναι το ερώτημα αν πιστεύει ο κάθε πελάτης ότι ο πάροχος της υπηρεσίας αντέχει να χάσει περισσότερα απ' όσα θα χάσει ο ίδιος».
Αν αυτή η «μονεταριστική» απάντηση σας καλύπτει, κοιμηθείτε ήσυχοι.
ΥΓ.: Κλείνουμε με την πιο πρόσφατη εξέλιξη των ημερών: Στις 4 Νοεμβρίου 2008, ακριβώς την ημέρα που οι Αμερικανοί όδευαν στις κάλπες, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) ενέκρινε τη χρήση του αδιάθετου φάσματος συχνοτήτων μεταξύ των τηλεοπτικών καναλιών, για ασύρματες ευρυζωνικές συνδέσεις. Το αίτημα αυτό υπήρξε η τελευταία μάχη που έδωσε πριν από την αποχώρησή του από το προσκήνιο ο Μπιλ Γκέιτς, ως επικεφαλής της Συμμαχίας Λευκού Χώρου (των εταιρειών Dell, Google, Hewlett-Packard, Intel, Microsoft και Philips). Τώρα, ας περιμένουμε το άνοιγμα τέτοιων συχνοτήτων και στις λοιπές χώρες της «περιφέρειας».
a.kafantaris@gmail.com
Το ΒΗΜΑ, 09/11/2008 , Σελ.: H06
Κωδικός άρθρου: B15506H061
ID: 298196
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=15506&m=H06&aa=1
