Πέμπτη 4 Σεπτεμβρίου 2025

Η γενιά που περπατάει σκυμμένη

Πριν λίγες μέρες είχα μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον παλιό Ελληνοαμερικανό φίλο, από τα χρόνια της Νέας Υόρκης. Η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το ζήτημα της απο-κοινωνικοποίησης της νεότερης γενιάς των παιδιών μας, αυτής που λέγεται Generation Alpha και ακολουθεί την "Z”, που ήρθε μετά τους "Millenials”. Δηλαδή τα παιδιά που είναι γεννημένα ανάμεσα στο 2010 και σήμερα. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Παρασκευή 29 Αυγούστου 2025

Ψηφιακή γενιά: Πώς τα social media επαναπρογραμματίζουν τα μυαλά των εφήβων

 

Μια ψηφιακή επανάσταση αναδιαμορφώνει δραματικά την εφηβεία, καθώς οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (social media – SM) εκμεταλλεύονται τους ακόμα αναπτυσσόμενους εγκεφάλους των νέων, αυξάνοντας το άγχος και την κατάθλιψη στους εφήβους, ενώ οι μηχανισμοί εθισμού των SM τροφοδοτούν μια σιωπηλή επιδημία ψυχικής υγείας ή και παραβατικότητας μεταξύ τους, πρόκληση που δεν μπορεί να αγνοηθεί πλέον από την κοινωνία. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Τρίτη 12 Αυγούστου 2025

Πανελλήνιες 2025: To αίνιγμα της πανωλεθρίας στα Μαθηματικά

 Τήνιος Πλάτων

 Οταν ανακοινώθηκαν οι θέσεις στα ΑΕΙ, διαπιστώθηκε πανωλεθρία στα Μαθηματικά. Η ναυαρχίδα του πεδίου, τα Μαθηματικά του ΕΚΠΑ μόλις συμπλήρωσαν τις μισές διαθέσιμες θέσεις (79 από 182). Στο άλλο άκρο, η Σάμος προσείλκυσε μόλις 5 πρωτοετείς για 149 θέσεις. Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας τα Μαθηματικά ανταγωνίζονται μόνο τη Θεολογία στο περιορισμένο ενδιαφέρον. Σε λιγότερο προικισμένα εδάφη, οι προπτυχιακές θέσεις σε μαθηματικές σχολές είναι περιζήτητες.  ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Κυριακή 13 Ιουλίου 2025

Le Figaro: Υπερπληθώρα διεκδικητών για μία πίτα που δεν μεγαλώνει


Όσο πιο διαδεδομένα γίνονται τα πτυχία, τόσο περισσότερο μειώνεται η αξία τους -τόσο συμβολική όσο και οικονομική. Αυτό που κάποτε ήταν δείγμα αριστείας τώρα θεωρείται ελάχιστο προαπαιτούμενο. Αυτό οδηγεί σε πληθωρισμό πτυχίων, όπου απαιτούνται ολοένα και υψηλότερα προσόντα για την πρόσβαση στις ίδιες θέσεις. Η οικονομική απόδοση ενός πανεπιστημιακού πτυχίου έχει μειωθεί κατακόρυφα τις τελευταίες δεκαετίες και σήμερα είναι πολύ κοντά στο μηδέν. 

Τετάρτη 2 Ιουλίου 2025

Η Σάλι της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί μια άβουλη και ημιμαθή γενιά copy-paste:

Το γράψιμο είναι σκέψη – η σκέψη είναι γράψιμο. Αν το καταργήσουμε αυτό, τι μένει από τη σκέψη;

Οταν η καθηγήτρια Jocelyn Leitzinger ζήτησε από τους φοιτητές της να διηγηθούν ένα «ανέκδοτο» από την προσωπική τους ζωή με θέμα τις διακρίσεις, παρατήρησε ότι το θύμα στις ιστορίες ονομαζόταν πολύ συχνά Σάλι. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

«Ηταν ξεκάθαρο ότι ήταν ένα γυναικείο όνομα συνηθισμένο στο ChatGPT», λέει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Ιλινόι. Οι φοιτητές της δεν έκαναν καν τον κόπο «να γράψουν κάτι από την ζωή τους!»,

Τετάρτη 25 Ιουνίου 2025

Εντγκάρ Μορέν: Η πρόοδος της γνώσης έχει οδηγήσει σε οπισθοδρόμηση της σκέψης

 Μιχάλης Παναγιωτάκης

 Άρθρο του Εντγκάρ Μορέν για την πολυκρίση και την αντίσταση στα μεσάνυχτα του 21ου αιώνα. 

Σε άρθρο του στην Le Monde στις 22 Ιανουαρίου, ο Γάλλος φιλόσοφος και θεωρητικός, κοινωνιολόγος της πληροφορίας, μεταξύ πολλών άλλων, Εντγκάρ Μορέν, γράφει για την σημερινή απελπιστική κατάσταση (είναι άλλωστε ο επινοητής του όρου «πολυκρίση» ήδη από το 1999) του πλανήτη και τις τακτικές αντίστασης. Εβραίος σεφαρδίτικης καταγωγής από τη Θεσσαλονίκη, αγωνιστής της αντίστασης κατά των Γερμανών στις τάξεις τότε του ΚΚΓ, θεωρητικός του Μάη του ’68, στα 102 του χρόνια σήμερα μιλάει για τις τακτικές της αισιοδοξίας της βούλησης, απέναντι σε μια βαθιά απαισιοδοξία της νόησης. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Κυριακή 25 Μαΐου 2025

H διδασκαλία σήμερα και άλλοτε...

 Από το βιβλίο: " Η επιχείρηση του μέλλοντος" (ROWAN GIBSON)

    …Έχουμε σχεδιάσει τα σχολεία μας με βάση την υπόρρητη παραδοχή ότι όλα τα προβλήματα στον κόσμο έχουν λυθεί και ότι ο δάσκαλος ξέρει τις απαντήσεις*. Έτσι η δουλειά του δασκάλου είναι να δώσει στους μαθητές το πρόβλημα, κατόπιν την απάντηση και, στην κυριολεξία, να τους βάλλει σε τάξη. Σύμφωνα με την δικιά μου άποψη για τον κόσμο, δηλαδή, το μελλοντικό κόσμο των συνεχών ασυνεχειών, τα προβλήματα δεν είναι δεδομένα. Πρέπει να επινοήσουμε τον κόσμο. Επομένως, η παραδοσιακή εκπαίδευση κινδυνεύει να καταστεί μη εκπαίδευση. Πολλές από τις παραδοχές που υποστήριζαν την εκπαίδευση που έλαβα εγώ στηριζόταν στην πεποίθηση ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορούμε να μάθουμε στον κόσμο και ότι, αν μάθουμε αυτά τα πράγματα, θα μπορέσουμε να ζήσουμε στον κόσμο με σιγουριά. Πιστεύω ότι πολλές από αυτές τις παραδοχές πρέπει να τις ξεμάθω…
    Πριν από την ανακάλυψη της τυπογραφίας, στις αρχές του δεκάτου πέμπτου αιώνα, ήμασταν υποχρεωμένοι να πιστεύουμε ότι οι θεσμοί όπως η μοναρχία και η Εκκλησία κατέχουν την γνώση. Ότι αυτοί οι θεσμοί ήταν, σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες πηγές γνώσης και σοφίας που υπήρχαν. Στη συνέχεια, με την ανακάλυψη της τυπογραφίας, οι άνθρωποι μπορούσαν να διαβάσουν οι ίδιοι τη Βίβλο στη μητρική τους γλώσσα, στο σπίτι τους και μπορούσαν οι ίδιοι να αποφασίσουν το νόημα της ζωής, για την ηθική και κοινωνική τάξη. Ανακάλυψαν ότι πολλοί από τους παραδοσιακούς θεσμούς είχαν σαθρές βάσεις. Οι Βασιλείς και οι κληρικοί μετατράπηκαν ξαφνικά σε απλούς ανθρώπους, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν ήταν καλύτεροι από τους απλούς ανθρώπους. Η ανακάλυψη αυτή ήταν πολύ συναρπαστική και οδήγησε τους ανθρώπους να γίνουν δημιουργικοί και επιχειρηματικοί. Έχουμε λοιπόν, την Αναγέννηση και όλα τα θετικά που συνεπάγεται.
    Ταυτοχρόνως οι άνθρωποι έχουν απέκτησαν μια έντονη αίσθηση ανασφάλειας, μια έντονη αίσθηση αβεβαιότητας, και επακολούθησαν διαμάχες και πόλεμοι αφού οι άνθρωποι άρχισαν να ανταγωνίζονται για την κατάληψη της εξουσίας που είχε μείνει κενή. Νομίζω ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει στις μέρες μας. Και ενώ τότε ο καταλύτης ήταν η ανακάλυψη της τυπογραφίας, σήμερα είναι οι υπολογιστές, το διαδίκτυο και τα CD-ROM.

Εκδότης
Εκδόσεις Καστανιώτη
ISBN
9789600327915

    (* σημείωση: το δυσάρεστο είναι ότι δεν είναι λίγοι οι δάσκαλοι που συμπεριφέρονται ωσάν να έχουν τις απαντήσεις για όλα…)