Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2009

Ο αδαής δάσκαλος· πέντε μαθήματα πνευματικής χειραφέτησης

του Ζακ Ρανσιέρ, μτφρ. Δάφνη Μπουνάνου --επιστημονική επιμέλεια: Γ. Κουζέλης
εκδ. Νήσος
Από το κείμενο της
Μαγδαληνης Τσεβρενη (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 11/1/2009)

Ο σύγχρονος Γάλλος φιλόσοφος Ζακ Ρανσιέρ υποστηρίζει στο βιβλίο του «Ο αδαής δάσκαλος» ότι καμία μεταρρύθμιση, «κανένα κόμμα, καμία κυβέρνηση, κανένας στρατός, κανένα σχολείο και κανένας θεσμός» δεν πρόκειται να λύσει το εκπαιδευτικό πρόβλημα: Είναι αδύνατο, εξηγεί, να σταματήσει αυτός ο φαύλος κύκλος μεταξύ άγνοιας και επιστήμης, παιδαγωγικής πρακτικής και διδακτικής μεθόδου, αν όλες οι λύσεις προέρχονται μέσα από αυτόν τον ίδιο κύκλο.

...Ο Ζοζέφ Ζακοτό απέδειξε πως ακόμα κι ένας αγράμματος μπορεί, αν θέλει, να διδάξει γράμματα χρησιμοποιώντας τη μέθοδό του, η οποία ονομάστηκε καθολική μέθοδος.

Το ζητούμενο της καθολικής μεθόδου και η προϋπόθεσή της είναι η ισότητα, ενώ το αποτέλεσμά της είναι η πνευματική χειραφέτηση. Οι αρχές στις οποίες στηρίζεται είναι τρεις:
  • Ολοι οι άνθρωποι είναι ίσοι,
  • κάθε άνθρωπος μπορεί να διδάξει τον εαυτό του και
  • τα πάντα υπάρχουν στα πάντα.
Ο συνδυασμός της επιθυμίας για γνώση και της προσοχής είναι αυτό που ονομάζουμε νοημοσύνη και κατά συνέπεια δεν υπάρχει περισσότερη ή λιγότερη ευφυΐα, αλλά διαφορά στην ένταση της επιθυμίας για μάθηση: «Ο άνθρωπος είναι μια επιθυμία που υπηρετείται από μία νοημοσύνη», γράφει ο Ρανσιέρ.

«Η εκπαίδευση», γράφει ο Ρανσιέρ, «μοιάζει με την ελευθερία: Δεν χαρίζεται, κατακτάται». Ο καθένας μπορεί να είναι δάσκαλος ή μαθητής και με την εφαρμογή της καθολικής μεθόδου, ο δάσκαλος μπορεί να διδάξει ακόμα κι αυτά που αγνοεί.

«Ο αδαής δάσκαλος» είναι ένα βιβλίο που συνομιλεί με κλασικές και σύγχρονες θεωρίες τόσο για την εκπαίδευση όσο και για την πολιτική πράξη, είναι ένα ξεκάθαρα ριζοσπαστικό κείμενο με το οποίο θα συμπλεύσουν οι ονειροπόλοι, οι ρομαντικοί και οι οραματιστές. Τελικά, αυτό που χρειάζεται η παιδεία μπορεί να μην είναι μια νέα μεταρρύθμιση, αλλά άνθρωποι που θα παίζουν τον ρόλο του δασκάλου βοηθώντας τους μαθητές να καλλιεργούν και να αναπτύσσουν την επιθυμία για γνώση και την προσοχή τους, με σκοπό να μάθουν ό,τι τους ενδιαφέρει, δηλαδή, τα πάντα.

Για την πλήρη παρουσίαση του βιβλίου click εδώ

Δευτέρα 12 Ιανουαρίου 2009

Διαδραστικός πίνακας στη διδασκαλία της Φυσικής

Το σχόλιο από το:
http://paideia-gr.blogspot.com/2009/01/blog-post_10.html
"Δείτε μια επίδειξη μιας τεχνολογίας διαδραστικού πίνακα (smart board) που έχει υλοποιηθεί στο MIT. Είναι εντυπωσιακή. Πότε θα δούμε άραγε τέτοιες εικόνες στα ελληνικά σχολεία; Ή μήπως φαντάζει επιστημονική φαντασία τύπου Star Trek? Δυστυχώς μόνο σε πολύ λίγα Ελληνικά Πανεπιστήμια (και κάποια ιδιωτικά σχολεία) υπάρχουν αντίστοιχες τεχνολογίες..."

  • Σχόλιο Blogger: O κόσμος έχει γίνει πολύ μικρός και πληροφορία γρήγορα φτάνει ... σ' αυτόν που θέλει να την ακούσει! Αν δε θέλει κανείς ν' ακούσει, να δει... απλά δηλώνει βαρύγδουπα ότι "έχει χαθεί ένα ακόμη τεχνολογικό τραίνο" και συνεχίζει να μη κάνει ο ίδιος τίποτα...

Το εφαρμοζόμενο στο ΜΙΤ περιβάλλον για τη διδασκαλία της Φυσικής, αυτούσιο ή σε παραλαγή του αξιοποιείται ήδη και στην Ελλάδα. Άρα δεν ισχύει το άλλοθι: "αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα". Για περισσότερες πληροφορίες-----> gutsias@gmail.com

Η δεύτερη παράλληλη ζωή μας

Tης Τασουλας Καραϊσκακη

Πόλεις που λειτουργούν χωρίς τη φυσική παρουσία ανθρώπων. Εξυπνες κοινότητες που εξυπηρετούν ηλεκτρονικά τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών – ηλεκτρονικές συναλλαγές με υπηρεσίες, on line ενημέρωση και εξόφληση λογαριασμών, κρατήσεις, πρόσβαση σε βιβλιοθήκες και αρχεία, ηλεκτρονικές ψηφοφορίες, δημοψηφίσματα, προεκλογικές εκστρατείες... Πραγματικές πόλεις που «μεταφέρονται» (αναπαριστώνται) ψηφιακά στον κυβερνοχώρο και όπου οι χρήστες ενημερώνονται για τις λειτουργίες τους, συμμετέχουν σε συζητήσεις για τα κοινά, ακόμη και κατασκευάζουν ένα ψηφιακό σπίτι στην αγαπημένη τους γειτονιά (ελάχιστοι «κάτοικοι» της ψηφιακής πόλης του Αμστερνταμ ή της γαλλικής Παρτεναί μένουν πραγματικά σ’ αυτήν)... Κομμάτια της ζωής μιας πόλης ενσαρκώνονται σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, άνθρωποι «συναντώνται», μιλούν, ψυχαγωγούνται... Επιστήμονες του ΜΙΤ, πρόσφατα, οπτικοποίησαν την ψηφιακή δραστηριότητα της Νέας Υόρκης, όλες τις τηλεφωνικές διασυνδέσεις και τις συνομιλίες στο Ιντερνετ που τυλίγουν τη γήινη σφαίρα, σε διαφορετική ένταση στη διάρκεια της ημέρας, σαν ένα παλλόμενο πλέγμα - η «ανάσα» εκατομμυρίων πολιτών του κόσμου που ζουν μέσα από τα δίκτυα τη δική τους εικονική ζωή. Μόνο στο facebook κάθε μέρα αναρτώνται πάνω από 15 εκατομμύρια φωτογραφίες από 100 και πλέον εκατομμύρια χρήστες.

Μια αληθινή επανάσταση που μετασχηματίζει ραγδαία την κοινωνία μας. Τι επιπτώσεις στην πραγματική ζωή έχει αυτή η δεύτερη, παράλληλη ζωή, όπου είμαστε ταυτόχρονα παραγωγοί και καταναλωτές πληροφοριών (οι οποίες συγκεντρώνονται σε βάσεις δεδομένων και αναπαράγονται επ’ άπειρον – αδύνατον πια να εντοπιστούν και να διαγραφούν);

  • Μήπως ο αχανής και ετερόκλητος χαρακτήρας του Διαδικτύου απειλεί, όπως έχει λεχθεί (Λι Σίγκελ), την πνευματική υγεία μας;
  • Μήπως ο εναγκαλισμός μιας τεχνολογίας που ενθαρρύνει το μάρκετινγκ του εαυτού μας μετατρέπει σε εμπόρευμα την ιδιωτική μας ζωή;
  • Μήπως η ανωνυμία του μέσου διαβρώνει, φαλκιδεύει, εκφυλίζει τη γνώση;

Είναι το Ιντερνετ ένα απομονωμένο σύμπαν όπου οι άνθρωποι υπάρχουν ως φασματικές μορφές, οι οποίες παραδίδουν αμαχητί στην παγκόσμια κοινότητα την ατομικότητά τους; Ή περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, το Διαδίκτυο είναι η συμπύκνωση όλων των χώρων και χρόνων μαζί. Ολοι οι τόποι ακόμη και οι πιο απομεμακρυσμένοι είναι εδώ. Ενα εδώ που βρίσκεται στο παντού και στο πουθενά, στον χρόνο, αυτή ακριβώς τη στιγμή. Ο άξονας του χώρου διαλύεται μέσα στον άξονα του χρόνου.

Οι έποικοι της εικονικής πραγματικότητας ζουν βυθισμένοι μέσα σε ένα τώρα που τρεμοσβήνει ασταμάτητα δίνοντάς μας την αίσθηση μιας συνεχούς κίνησης. Κινούμαστε άραγε πραγματικά ή περιστρεφόμαστε γύρω από την ίδια θέση; Γύρω από ένα παρόν χωρίς βαρύτητα, που επιπλέει αλλά δεν ανέρχεται, κινείται αλλά δεν προχωρεί; Πιστεύουμε ότι πηγαίνουμε παντού αλλά δεν πηγαίνουμε πουθενά. Η αύξηση των επικοινωνιακών μέσων έχει εξαφανίσει τον τελικό προορισμό. Η στιγμή εκρήγνυται και διασκορπίζεται. Εχουμε χάσει τον προσανατολισμό μας;

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_11/01/2009_298887

Ο Δαρβίνος και το «πικρό ποτήρι» της Εξέλιξης

Η Θεωρία της Σχετικότητας αρέσει σε όλους,κι ας μην την καταλαβαίνουν,όπως εύστοχα σημείωνε ο ίδιος ο Αϊνστάιν. Η Θεωρία της Εξέλιξης όμως,παρ΄ ό,τι απλούστατη,συνάντησε και συναντά ακόμη μεγάλες αντιστάσεις στην ανθρώπινη συνείδηση...Ο Αϊνστάιν με τη γνωστή αφοπλιστική ειλικρίνειά του αναρωτήθηκε κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στους «Νew Υork Τimes» το 1942: «Πώς συμβαίνει κανείς να μη με καταλαβαίνει αλλά σε όλους να αρέσω;». Ο μεγάλος φυσικός δεν ήταν μακριά από την αλήθεια: πόσοι μπορούν να ισχυριστούν ότι γνωρίζουν σε βάθος τη θεωρία της σχετικότητας; Παρ΄ όλα αυτά η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων την αποδέχεται ως ορθή. Στον αντίποδα βρίσκεται η θεωρία του Δαρβίνου, η σχετική απλότητα (δεν περιλαμβάνει «σκληρά» μαθηματικά ούτε ακαταλαβίστικη ορολογία!) της οποίας θα έπρεπε να την έχει καταστήσει κατανοητή και αποδεκτή. Και όμως! Τα ποσοστά αποδοχής της σε ορισμένα σημεία του πλανήτη είναι κάτω του 50%, ενώ ακόμη και μεταξύ βιολόγων υπάρχουν πολλές παρανοήσεις σχετικά με το περιεχόμενο της εξελικτικής θεωρίας. Συνέχεια του άρθρου από το ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2009

Το Βατικανό «συγχωρεί» τον Γαλιλαίο


Tο Βατικανό αναδιαμόρφωσε τις κατηγορίες που είχε απευθύνει στον Γαλιλαίο, χαρακτηρίζοντας τον «άνθρωπο του πνεύματος», λίγο πριν το έτος εορτασμού της Αστρονομίας, όπως ορίστηκε από τον ΟΗΕ.

Ο πάπας Βενέδικτος απένειμε τα εύσημα στον Ιταλό αστρονόμο και φυσικό, δηλώνοντας ότι αυτός και άλλοι επιστήμονες βοήθησαν τους πιστούς να κατανοήσουν τα έργα του Κυρίου. Το Μάιο, διάφοροι αξιωματούχοι του Βατικανού θα συμμετέχουν σε διεθνές συνέδριο με θέμα την επανεξέταση των σχέσεων με το Γαλιλαίο, ενώ κάποιοι αναφέρουν ότι θα έπρεπε να ονομαστεί «πατέρας» του διαλόγου ανάμεσα στην πίστη και την αιτία.

Πρόκειται για μια αξιοπρόσεκτη στροφή απόψεων απέναντι στον επιστήμονα που κατασκεύασε το πρώτο τηλεσκόππιο και το χρησιμοποίησε για τη συγκέντρωση αποδείξεων περιστροφής της Γης γύρω από τον Ήλιο, αντίθετα με τις πεποιθήσεις της εκκλησίας ότι η Γη βρίσκεται στο κέντρο του Σύμπαντος.

Η εκκλησία αποκήρυξε τη θεωρία του Γαλιλαίου ως επικίνδυνη για την πίστη, δικάζοντας τον ως αιρετικό και καταδικάζοντας τον σε ισόβια φυλάκιση το 1633, ποινή που μετατράπηκε αργότερα σε κατ' οίκον περιορισμό. Ήδη το 1992, ο πάπας Ιωάννης - Παύλος Β' είχε δηλώσει ότι η απόφαση εναντίον του Γαλιλαίου ήταν αποτέλεσμα «τραγική αμοιβαίας παρεξήγησης».

Όπως φάνηκε ωστόσο, αυτό δεν ήταν αρκετό. Τον περασμένο Ιανουάριο, ο πάπας Βενέδικτος ακύρωσε ομιλία του σε ιταλικό πανεπιστήμιο, μετά από δηλώσεις καθηγητών που παρουσίαζαν τον πάπα ως θρησκευτική προσωπικότητα αντίθετη στην επιστήμη.

Το έτος αστρονομίας φαίνεται ότι δίνει στο Βατικανό μια νέα αφορμή για τη διευθέτηση του ζητήματος. Σε αυτή την προσπάθεια, αξιωματούχοι τονίζουν την πίστη του Γαλιλαίου και τη συμβολή του στην επιστήμη, θέλοντας να δείξουν ότι το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.

Ωστόσο, η ταύτιση απόψεων Βατικανού - Γαλιλαίου έχει, όπως φαίνεται, τα όρια της, αφού τα σχέδια κατασκευής αγάλματος του Γαλιλαίου σε περίοπτη θέση στο Βατικανό, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ εξαιτίας αντιδράσεων αξιωματούχων του κρατιδίου.
http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_24/12/2008_261448

Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2008

Έτσι θα είναι η ζωή μας στο μέλλον

Πέντε τεχνολογίες που θα αλλάξουν δραματικά τον κόσμο, όπως τον ξέρουμε σήμερα, έρχονται στην επόμενη πενταετία. Προετοιμαστείτε...

Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον

  • Μια από τις μεγαλύτερες επιθυμίες του ανθρώπου διαχρονικά ήταν η δυνατότητα να προβλέψει το μέλλον. Στην ανάγκη αυτή βασίστηκαν οι θρησκείες, διάφοροι απατεώνες με... κληρονομικό χάρισμα, οι αστρολόγοι, τα μέντιουμ, συγγραφείς, όπως ο Τζωρτζ Όργουελ, αλλά και καλλιτέχνες, όπως ο David Bowie. Με λιγότερο κατανοητά κίνητρα από όλους τους προηγούμενους, λίγο πριν το τέλος του χρόνου, η IBM, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας διεθνώς, έδωσε στη δημοσιότητα μία λίστα με πέντε καινοτόμες εφευρέσεις που θα αλλάξουν τον τρόπο ζωής μας, όπως τον γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Η λίστα παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τους techno - freaks, προκαλεί απορία στον πολύ κόσμο και δίνει λαβές για σενάρια στους συνωμοσιολογους.

  • Πρώτη στη λίστα είναι η ευρεία διάδοση της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας. Φθηνά πάνελς θα τυπώνονται οπουδήποτε. Από στέγες, παράθυρα, κινητά τηλέφωνα, αυτοκίνητα και ρούχα, μέχρι τα χρώματα, την άσφαλτο και τα πεζοδρόμια. Θα δώσει τη δυνατότητα ενεργειακής επάρκειας σε όλο τον κόσμο (ή τουλάχιστον σε όσους μπορούν να έχουν πρόσβαση στη νέα και φθηνή τεχνολογία), θα μειώσει τις εκπομπές CO2 και θα μειώσει την εξάρτηση των οικονομιών μας από τις γνωστές μορφές ενέργειας.

  • Η δεύτερη στη λίστα τεχνολογία είναι πιο "εξωτική". Κάθε άνθρωπος θα έχει μια γενετική "κρυστάλλινη σφαίρα", που θα βασίζεται στο DNA του και θα δίνει τη δυνατότητα να προβλέπει την εξέλιξη της υγείας του. Θα είναι επίσης φθηνή και θα δίνει τη δυνατότητα πρόληψης για αποφυγή γνωστών ασθενειών, αυξάνοντας πιθανόν το προσδόκιμο ζωής και δημιουργώντας νέα ερωτήματα σχετικά με τον υπερπληθυσμό.

  • Πιο κατανοητή είναι η τρίτη στη σειρά τεχνολογία που θα επιτρέπει στους χρήστες του διαδικτύου να "σερφάρουν" χρησιμοποιώντας τη φωνή τους, για να δίνουν εντολές στους υπολογιστές. Πρόκειται για μια τεχνολογία υπαρκτή ακόμη και σήμερα, που απλά αναμένεται να βελτιωθεί, μειώνοντας το κόστος εξοπλισμού για Η/Υ και δίνοντας πρόσβαση σε πολύ περισσότερο κόσμο που δε γνωρίζει να γράφει και δυστυχώς αποτελεί πλειοψηφία σε αρκετά μέρη του πλανήτη.

Βγαλμένη από low budget ταινία science fiction είναι η επόμενη τεχνολογία που αφορά τους προσωπικούς βοηθούς για τα ψώνια. Το όνομα ξεγελώ, αλλά πρόκειται για ηλεκτρονικούς πωλητές, που θα δίνουν τη δυνατότητα στους πελάτες να ψωνίζουν, χωρίς να χρειάζεται να δοκιμάσουν όλα τα ρούχα ή να αμφιβάλουν για το αν τους ταιριάζουν, καθώς θα μπορούν να βλέπουν ψηφιακές αναπαραστάσεις του εαυτού τους. Οι χιλιάδες χαμένες θέσεις εργασίας είναι ένα από τα πιο προφανή συμπεράσματα.

Η τελευταία αλλά ενδεχομένως και πιο αμφιλεγόμενη τεχνολογία αφορά την επέκταση "φυσικής μνήμης" του ανθρώπου. Φορητές συσκευές θα αποθηκεύουν δεδομένα που μας είναι χρήσιμα και έτσι δε θα ξεχνάμε τίποτα. Μικρόφωνα, κάμερες και scanners θα καταγράφουν κάθε μας κίνηση, απλοποιώντας (όπως λέει η IBM) την καθημερινότητά μας. Ο αντίλογος είναι προφανής.
http://www.capital.gr/articles.asp?showlist=0&catid=14&id=643930&expand=1