Εντγκάρ Μορέν: Η πρόοδος της γνώσης έχει οδηγήσει σε οπισθοδρόμηση της σκέψης

 Μιχάλης Παναγιωτάκης

 Άρθρο του Εντγκάρ Μορέν για την πολυκρίση και την αντίσταση στα μεσάνυχτα του 21ου αιώνα. 

Σε άρθρο του στην Le Monde στις 22 Ιανουαρίου, ο Γάλλος φιλόσοφος και θεωρητικός, κοινωνιολόγος της πληροφορίας, μεταξύ πολλών άλλων, Εντγκάρ Μορέν, γράφει για την σημερινή απελπιστική κατάσταση (είναι άλλωστε ο επινοητής του όρου «πολυκρίση» ήδη από το 1999) του πλανήτη και τις τακτικές αντίστασης. Εβραίος σεφαρδίτικης καταγωγής από τη Θεσσαλονίκη, αγωνιστής της αντίστασης κατά των Γερμανών στις τάξεις τότε του ΚΚΓ, θεωρητικός του Μάη του ’68, στα 102 του χρόνια σήμερα μιλάει για τις τακτικές της αισιοδοξίας της βούλησης, απέναντι σε μια βαθιά απαισιοδοξία της νόησης. ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Συντηρητισμού εγκώμιον

Οταν οι μισοί αντιμετωπίζουν την κλασική αρχαιότητα σαν βάρος και οι άλλοι μισοί σαν εθνικό φυλαχτό, ιερό σκήνωμα, είναι φυσικό η μετάδοση της γνώσης της να κακοποιείται με τον τρόπο που την κακοποιεί η μέση εκπαίδευση. Κάποτε τουλάχιστον στο σχολείο μπορεί να μην εμβαθύναμε στα πολιτισμικά επιτεύγματα των Ελλήνων και των Ρωμαίων, τουλάχιστον όμως μαθαίναμε κάποια αρχαία ελληνικά. Αλλοι περισσότερα άλλοι λιγότερα. Η δικτατορία που κατήργησε την μεταρρύθμιση του Παπανούτσου επανέφερε τη διδασκαλία της αρχαίας Ελληνικής από την Α΄ γυμνασίου. Δεν ήμουν άριστος μαθητής, απλώς καλός, και μέσα μου ήμουν διχασμένος. Ο αριστερός συρμός της ηλικίας μου τα αντιμετώπιζε ως τμήμα της ιδεολογίας του καθεστώτος, πλην όμως κυκλοφορούσαν και βιβλία του Λεκατσά, ο περίφημος «Επίκουρος» του Θεοδωρίδη, τα οποία κάθε άλλο παρά «δεξιά» μπορούσαν να χαρακτηρισθούν. Μυριζόμασταν ότι το ζήτημα ήταν πολυπλοκότερο από ό,τι μας υποχρέωνε να πιστέψουμε ο πολιτικός μας μανιχαϊσμός.